Boşanmada Velayet Kime Verilir?

Müşterek çocuğa sahip eşler, boşanma sürecinde velayet konusunda anlaşma sağlayamadıkları takdirde, çocuğun velayetinin yargılama süresince geçici ve yargılama sonrasında da kalıcı olarak kime verileceği hâkim tarafından karara bağlanmaktadır. Çocuğun velayetinin eşlerden hangisine verileceği hakkında karar vermeye yetkili olan hâkimin dikkat edeceği temel unsur çocuğun menfaati olacaktır.

Hâkim, çocuğun menfaatini değerlendirirken ebeveynlerden hangisinin çocuğa daha iyi bir yaşam standardı sağlayacağını, eğitim ve öğretimini hangi ebeveynin daha çok önemseyip ona göre destek vereceğini, hangisinin daha iyi bir gelecek sağlamak için çabalayacağını, çocuğun kişisel ilişkilerine ve gelişimine hangi ebeveynin daha çok dikkat edip özen göstereceğini ve benzeri birçok durumu göz önünde bulundurarak karar vermektedir. Bu hususların yanında çocuğun velayetinin kime verileceğini belirleyen önemli bir diğer durum ise çocuğun yaşıdır.

Yaş itibari ile henüz anne bakımına ve sevgisine fazlasıyla muhtaç olan küçük bir çocuğun velayetinin anneden alınarak babaya verilmesi, çocuğun hem kişisel hem sağlık hem de psikolojik gelişimi açısından telafisi mümkün olmayacak olumsuz sonuçları meydana getireceği kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle yaşı küçük olan müşterek çocuğun velayetinin, istisnai bir durum söz konusu olmadığı takdirde, anneye verilmesi yönünde toplumda genel bir görüş bulunmaktadır. Bu görüşe neden olan temel durum da çocuğun içinde bulunduğu dönemde anne şefkatine çok daha fazla ihtiyaç duymasından kaynaklanmaktadır. Buna göre;

  • 0-3 yaş aralığında bulunan müşterek çocukların yaş itibariyle anne şefkatine ve bakımına muhtaç oldukları kabul edilmektedir. Bu yaş aralığında bulunan çocukların velayetine hâkim tarafından karar verilirken annenin yaşadığı evi, işi, maddi geliri, içerisinde bulunduğu sosyal çevresi ve hatta yaşantı biçimi genellikle dikkate alınmamaktadır. Yargıtay tarafından verilen istikrarlı kararlarda da belirtildiği üzere, bu yaş aralığında bulunan çocukların velayetlerinin anneye verilmesi uygun görülmektedir.
  • 3-7 yaş aralığından bulunan müşterek çocukların anne şefkatine ve bakımına muhtaç olma durumu 0-3 yaş aralığına göre bir miktar daha azalmaktadır. Ancak yine de yaş itibariyle anne şefkatine ve bakımına muhtaç olan müşterek çocuğun velayetinin istisnai durumlarda babaya verilmesi mümkün olmaktadır. Örneğin annenin ciddi sağlık sorunlarının bulunması, müşterek çocuğa anne şefkati ile bağdaşmayacak şekilde hareket etmesi, çocuğun ihtiyaç duyduğu bakımları iyi bir şekilde yerine getirmemesi, annenin içinde bulunduğu sosyal çevrenin çocuğu olumsuz etkilemesi gibi istisnai durumlar söz konusu olduğunda çocuğun velayeti anneden alınarak babaya verilebilmektedir.
  • 6-12 yaş aralığında bulunan çocuklar okul çağına geldikleri için bu süreçte daha çok anne ve babanın müşterek çocuklarına sunacakları maddi ve manevi imkânlar önem arz etmeye başlamaktadır. Bu durumda hâkimin velayete karar verirken dikkate alacağı en önemli husus, müşterek çocuğa hangi eşin daha iyi olanaklar sağlayacağıdır. Bu olanaklardan en önemlisi de çocuğa daha iyi bir eğitim ve gelecek imkânı hazırlanmasıdır. Yaş itibariyle kendisini ifade etmeye başlayan çocukların velayetine karar verilirken uzman bir pedagog aracılığı ile çocuğun fikri alınmakta ve kimle yaşamak istediği kendisine sorularak rapor hazırlanmaktadır. Çocuğun fikri alındıktan sonra hâkim, takdir yetkisini kullanarak çocuğun menfaati doğrultusunda karar verir.
  • 12 yaş ve üzeri dönemlerde, müşterek çocukların genel itibariyle belirli bir olgunluğa ulaştıkları ve istekleri ile görüşlerini net bir biçimde ifade edebilecekleri düşünülmektedir. Bu durumda uzman pedagoglar aracılığı ile çocuğun görüşü alınarak ve rapor hazırlanmaktadır. Bu yaşlardaki çocuklar kendilerini rahatlıkla ifade edebilir, velayetinin kime verilmesi veya verilmemesi hakkında fikir verebilir, kiminle yaşamak istediğini belirtebilir. Ancak hâkim, çocuğun isteği ile bağlı değildir. Çocuğun isteği doğrultusunda ya da aksi halde de karar verebilir.

Ülkemizin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde de belirtildiği üzere, 12 yaşını tamamlamış çocukların velayeti hakkında karar verilmesinden önce, mahkemenin bu çocukları dinlemesi gerektiği kabul edilmiştir.

Aşağıda müvekkillerden gelen soruları cevaplamaya çalışacağız ve velayete ilişkin hususlarda açıklamalarda bulunacağız.

Yaş itibari ile anne bakımına ve şefkatine muhtaç olan çocuğun velayeti, Yargıtay’ın da yerleşik içtihatları doğrultusunda genel olarak anneye verilmektedir.

Çocuğun velayetinin kime verileceği konusunda takdir yetkisini kullanan hakim, bu süreçte çocuğun mutlak menfaatini gözettiği için eşlerin ekonomik durumlarını da göz önünde bulundurmaktadır. Müşterek çocuğun yaşı ve diğer önemli hususlar dikkate alınarak hakim tarafından velayet hakkında karar verilmektedir. Dolayısı ile zengin olan eşin velayeti alması gibi genel bir durum söz konusu değildir.

Boşanma davası devam ettiği süreçte, müşterek çocuğun bu durumdan olumsuz etkilenmemesi için hakim tarafından geçici velayet hakkında karar verilmesi mümkündür. Müşterek çocuğun menfaati göz önünde bulundurularak verilen geçici velayet kararında çocuğun velayeti eşlerden herhangi birisine verilebilmektedir. Tedbiren verilen geçici velayet, yargılama sürecini kapsayan süreçte çocuğunuzun velayetinin eşinize verildiğini ifade etmektedir.

Yaşı itibariyle kendi fikir ve düşüncelerini rahatlıkla ifade edebilecek durumda olan çocuğun annesi ile yaşamak istemesini belirtmesi, uzman pedagoglar tarafından hazırlanan raporda detaylı olarak belirtilir ve bu durum hakim tarafından incelenir. Ancak hakim, çocuğun isteği ili bağlı değildir ve kendi takdir yetkisini kullanarak velayet hakkında karar vermektedir.

Hakim bu süreçte öncelikli olarak çocuğun yüksek menfaatini gözeterek karar vermektedir. Bunun yanında genel itibariyle şu hususlara dikkat edilmektedir; Çocuğun yaşı, çocuğun yönelişleri, boşanmaya sebebiyet veren olayların niteliği ve dosyaya yansıyan olayların kapsamı, çocuklara sağlanacak barınma, korunma, eğitim vb. koşullar.

Share on twitter
Twitter
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on linkedin
LinkedIn
Share on facebook
Facebook

2 thoughts on “Boşanmada Velayet Kime Verilir?”

  1. Pingback: Küçük Çocuğun Velayeti Babaya Verilebilir Mi?

  2. Pingback: Boşanma Davasında Geçici Önlemler

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Yazar

Av. Melih ÖZTAŞ

Size Yardımcı Olabiliriz

Hukuki sorununuzu çözüme kavuşturmak için sabit ücretli tekliflerimizi inceleyin!

Ücretsiz Boşanma Analizi

Kolay ve hızlı bilgiye ulaşmak için Boşanma Analizi'ni deneyin!